Nhân viên Figma là gì? Phân biệt với UI/UX Designer

Khi tìm kiếm nhân viên Figma là gì, nhiều người có thể hình dung đây là một chức danh nghề nghiệp chuyên về Figma. Tuy nhiên, cách hiểu chính xác hơn là Figma vốn là công cụ thiết kế giao diện và cộng tác trực tuyến, còn UI/UX Designer mới là tên một vị trí chuyên môn. Một người làm UI/UX có thể sử dụng Figma như công cụ chính để nghiên cứu, thiết kế và bàn giao sản phẩm.

Phân biệt rõ hai khái niệm giúp doanh nghiệp tuyển đúng người, xây dựng mô tả công việc phù hợp và phối hợp hiệu quả giữa thiết kế với phát triển sản phẩm. Bài viết dưới đây giải thích vai trò của Figma, công việc của UI/UX Designer và mối liên hệ giữa chúng trong một dự án thực tế.

Nhân viên Figma là gì? Hiểu đúng về công cụ và chức danh

Figma là phần mềm thiết kế giao diện và tạo nguyên mẫu, được sử dụng để xây dựng bố cục website, ứng dụng di động, hệ thống thiết kế và các luồng tương tác. Vì hoạt động trên nền tảng trực tuyến, Figma cũng hỗ trợ nhiều thành viên cùng xem, nhận xét và chỉnh sửa thiết kế trong một không gian làm việc chung.

Trong khi đó, cụm từ “nhân viên Figma” thường được dùng theo cách không chính thức để chỉ người sử dụng Figma trong công việc. Đây không phải tên gọi phổ biến của một chức danh độc lập trong ngành thiết kế sản phẩm số. Tùy doanh nghiệp, người được mô tả như vậy có thể là UI Designer, UX Designer, UI/UX Designer, Product Designer hoặc nhân viên thiết kế đồ họa có nhiệm vụ tạo giao diện.

Điểm cần nhớ là Figma trả lời câu hỏi “dùng công cụ nào?”, còn UI/UX Designer trả lời câu hỏi “ai chịu trách nhiệm cho công việc thiết kế trải nghiệm và giao diện?”. Một người biết thao tác Figma chưa chắc đã có đủ năng lực để đảm nhận toàn bộ vai trò UI/UX. Ngược lại, một UI/UX Designer chuyên nghiệp thường cần biết Figma hoặc một công cụ thiết kế tương đương để triển khai ý tưởng.

UI/UX Designer làm gì trong dự án website và ứng dụng?

UI/UX Designer là vị trí tập trung vào cách người dùng tương tác với sản phẩm số và cách sản phẩm thể hiện trên giao diện. Tùy quy mô công ty, một người có thể đảm nhiệm cả UX lẫn UI, hoặc công việc được chia cho hai chuyên môn riêng biệt.

Phần việc liên quan đến UX

UX, viết tắt của User Experience, là trải nghiệm người dùng. Công việc UX hướng tới việc giúp người dùng hoàn thành mục tiêu một cách thuận tiện, dễ hiểu và nhất quán. Trước khi vẽ giao diện, người làm UX có thể cần:

Tìm hiểu người dùng, nhu cầu, hành vi và vấn đề họ gặp phải.
Phân tích mục tiêu kinh doanh, yêu cầu sản phẩm và bối cảnh sử dụng.
Xây dựng luồng người dùng, sơ đồ chức năng hoặc cấu trúc nội dung.
Tạo wireframe để thể hiện bố cục và các bước tương tác cơ bản.
Kiểm tra nguyên mẫu, tiếp nhận phản hồi và điều chỉnh trải nghiệm.

Ví dụ, với một website bán hàng, UX Designer có thể đánh giá khách hàng cần thực hiện những bước nào từ lúc tìm sản phẩm đến khi hoàn tất thanh toán. Mục tiêu không chỉ là giảm số thao tác, mà còn giúp người mua hiểu rõ thông tin và tự tin khi đưa ra quyết định.

Phần việc liên quan đến UI

UI, viết tắt của User Interface, là giao diện người dùng. UI Designer chuyển cấu trúc và yêu cầu trải nghiệm thành hình ảnh cụ thể mà người dùng nhìn thấy, chẳng hạn như màu sắc, kiểu chữ, nút bấm, biểu mẫu, biểu tượng và khoảng cách giữa các thành phần.

UI Designer cũng cần quan tâm đến tính nhất quán giữa các trang, khả năng đọc trên thiết bị khác nhau và cách giao diện phản hồi với hành động của người dùng. Trong nhiều dự án, thiết kế cần có trạng thái cho nút, trường hợp lỗi, trạng thái tải dữ liệu và các kích thước màn hình phổ biến, thay vì chỉ dừng ở một bản vẽ tĩnh.

Vì vậy, UI/UX Designer không đơn thuần là người “vẽ màn hình”. Họ cần hiểu vấn đề cần giải quyết, thiết kế phương án phù hợp và trao đổi với các bên liên quan để đưa sản phẩm từ ý tưởng đến khả năng triển khai.

Phân biệt người biết dùng Figma với UI/UX Designer

Figma là công cụ hỗ trợ quy trình thiết kế, còn năng lực của UI/UX Designer nằm ở cách họ phân tích, ra quyết định và giải quyết bài toán sản phẩm. Hai người cùng sử dụng Figma có thể tạo ra kết quả rất khác nhau nếu mức độ hiểu biết về người dùng, nguyên tắc thiết kế và mục tiêu kinh doanh khác nhau.

Phạm vi công việc: Người biết Figma có thể thực hiện một số thao tác như dựng bố cục hoặc chỉnh sửa thành phần. UI/UX Designer thường tham gia vào nhiều bước hơn, từ tiếp nhận yêu cầu, thiết kế luồng đến hoàn thiện giao diện và kiểm tra phương án.
Năng lực cốt lõi: Thành thạo công cụ giúp thao tác nhanh, nhưng chưa thay thế được tư duy thiết kế, khả năng nghiên cứu và giải quyết vấn đề. UI/UX Designer cần kết hợp các năng lực này với kỹ năng sử dụng công cụ.
Đầu ra: Một người dùng Figma có thể tạo bản trình bày hoặc giao diện theo yêu cầu. UI/UX Designer thường bàn giao các đầu ra có hệ thống hơn, như luồng người dùng, wireframe, nguyên mẫu, thư viện thành phần và quy cách giao diện.
Trách nhiệm: Sử dụng phần mềm là một kỹ năng. Chịu trách nhiệm về chất lượng trải nghiệm hoặc giao diện là phạm vi nghề nghiệp, thường cần phối hợp với quản lý sản phẩm, lập trình viên và đội ngũ kinh doanh.

Cách phân biệt này đặc biệt hữu ích khi tuyển dụng. Nếu doanh nghiệp chỉ cần người chuyển một bộ hướng dẫn có sẵn thành bản thiết kế, yêu cầu có thể khác với vị trí cần tự nghiên cứu và đề xuất giải pháp cho sản phẩm. Mô tả công việc nên nêu rõ nhiệm vụ, mức độ tự chủ và đầu ra mong đợi, thay vì chỉ ghi “biết Figma”.

Figma hỗ trợ UI/UX Designer như thế nào?

Figma giúp UI/UX Designer biến ý tưởng thành tài liệu trực quan để thảo luận, thử nghiệm và bàn giao. Nhờ các tính năng cộng tác, nhóm thiết kế có thể chia sẻ bản làm việc, trao đổi nhận xét và cập nhật phiên bản mà không phải gửi qua lại nhiều tệp rời. Điều này hữu ích với đội ngũ làm việc từ xa hoặc có nhiều bên cùng tham gia dự án.

Một số cách Figma thường được sử dụng trong quy trình thiết kế gồm:

Tổ chức cấu trúc màn hình: Designer tạo các khung giao diện theo trang, tính năng hoặc kích thước thiết bị để nhóm dễ theo dõi.
Xây dựng thư viện thành phần: Các nút, trường nhập liệu, thẻ nội dung và kiểu chữ có thể được chuẩn hóa, giúp giao diện nhất quán và thuận tiện khi cập nhật.
Tạo nguyên mẫu tương tác: Các màn hình được liên kết thành luồng để mô phỏng thao tác, hỗ trợ trình bày ý tưởng hoặc kiểm tra một số giả định trước khi phát triển.
Nhận phản hồi và phối hợp: Người dùng liên quan có thể xem thiết kế, để lại nhận xét và thống nhất phương án ngay trên cùng tài liệu.
Bàn giao cho đội phát triển: Tài liệu thiết kế giúp lập trình viên tham khảo bố cục, thành phần và các trạng thái giao diện trong quá trình xây dựng sản phẩm.

Figma giúp công việc trực quan và thuận lợi hơn, nhưng bản thân phần mềm không tự xác định giao diện nào phù hợp với người dùng. Chất lượng sản phẩm vẫn phụ thuộc vào cách nhóm đặt vấn đề, thu thập thông tin, đánh giá phương án và phối hợp triển khai. Vì thế, doanh nghiệp không nên xem việc mua công cụ hoặc tìm người “biết Figma” là giải pháp thay thế cho quy trình thiết kế.

Doanh nghiệp nên tuyển nhân viên Figma hay UI/UX Designer?

Nếu doanh nghiệp đang tìm người thiết kế sản phẩm số, nên xác định nhu cầu thực tế trước khi đặt tên vị trí. Trong nhiều trường hợp, tuyển “UI/UX Designer có khả năng sử dụng Figma” sẽ diễn đạt rõ hơn so với “nhân viên Figma”, đặc biệt khi người đó cần chịu trách nhiệm về trải nghiệm và giao diện thay vì chỉ thao tác trên một phần mềm.

Khi xây dựng yêu cầu tuyển dụng, doanh nghiệp có thể làm rõ các nội dung sau:

Sản phẩm cần thiết kế: Website giới thiệu, nền tảng thương mại điện tử, ứng dụng nội bộ hay ứng dụng di động?
Phạm vi trách nhiệm: Nhân sự sẽ nghiên cứu UX, thiết kế UI, tạo nguyên mẫu, làm việc với đội phát triển hay chỉ thực hiện một phần cụ thể?
Tiêu chí đánh giá: Doanh nghiệp cần xem xét quy trình tư duy và cách ứng viên giải thích quyết định thiết kế, không chỉ đánh giá giao diện cuối cùng.
Phối hợp trong đội ngũ: Làm rõ người làm thiết kế sẽ làm việc với ai, nhận yêu cầu từ đâu và tham gia những giai đoạn nào của dự án.

Trong buổi phỏng vấn, hãy đề nghị ứng viên trình bày một dự án đã thực hiện, vai trò cá nhân, vấn đề ban đầu, phương án đã lựa chọn và kết quả học được. Cách trao đổi này giúp đánh giá năng lực thiết kế thực tế tốt hơn việc chỉ hỏi ứng viên có biết một số tính năng trong Figma hay không.

Với dự án nhỏ, một UI/UX Designer có thể đảm nhiệm nhiều đầu việc. Với sản phẩm lớn hoặc có quy trình phức tạp, doanh nghiệp có thể cần phân tách vai trò UX, UI, nghiên cứu người dùng và quản lý sản phẩm. Lựa chọn phù hợp phụ thuộc vào mục tiêu, ngân sách, giai đoạn phát triển và nguồn lực hiện có.

Kết luận

Tóm lại, khi hỏi nhân viên Figma là gì, cần phân biệt công cụ với nghề nghiệp: Figma là phần mềm phục vụ thiết kế và cộng tác, còn UI/UX Designer là vị trí chuyên môn chịu trách nhiệm thiết kế trải nghiệm và giao diện. Người làm UI/UX thường sử dụng Figma, nhưng biết dùng công cụ chưa đồng nghĩa với việc có đầy đủ năng lực của một UI/UX Designer.

Doanh nghiệp nên bắt đầu từ mục tiêu sản phẩm để xác định cần tuyển người thực hiện một phần thiết kế hay một chuyên gia đồng hành xuyên suốt quy trình. Nếu cần tư vấn thiết kế website, ứng dụng hoặc xây dựng giải pháp số phù hợp với định hướng kinh doanh, hãy liên hệ LilyTech để được đội ngũ chuyên môn trao đổi và đề xuất phương án phù hợp.